30/06/21  ━━   4 min read

Υπάρχουν πολλές δερματολογικές παθήσεις που εμφανίζουν έξαρση ή εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η αυξημένη υγρασία και θερμοκρασία το καλοκαίρι προδιαθέτουν σε μυκητιάσεις στα πέλματα και τα μεσοδακτύλια διαστήματα, σε πόδια που ιδρώνουν και δεν αερίζονται επαρκώς, γι’ αυτό και η πάθηση αυτή ονομάζεται και πόδι αθλητή. Μπορεί να προσβληθούν τα μεσοδακτύλια διαστήματα, ειδικά όταν το διάστημα μεταξύ των δακτύλων είναι πολύ στενό, αλλά και όλο ή μέρος του πέλματος. Στα προσβεβλημένα από μύκητες μεσοδακτύλια το δέρμα είναι λευκωπό, μπορεί να έχει ρωγμές και γραμμώσεις, καθώς και απολέπιση. Τις περισσότερες φορές υπάρχει και κνησμός ή δυσοσμία, κυρίως σε μεγάλης έκτασης προσβολή. 

Ένα άλλο είδος μυκήτων εμφανίζεται κλινικά σαν ξεφλούδισμα του δέρματος τμήματος ή όλου του πέλματος με κοκκινίλα και έντονη φαγούρα ενώ δεν είναι σπάνια και η επιμόλυνση και από κοινά μικρόβια. Σε προχωρημένες μυκητιάσεις μπορεί να υπάρχει έντονη υπερκεράτωση καθώς και φυσαλιδοποίηση. Μπορεί να υπάρχει πόνος ακόμα και δυσκολία στη βάδιση σε εκτεταμένες περιπτώσεις. Η ταυτοποίηση του υπεύθυνου μύκητα γίνεται με καλλιέργεια από λέπια δέρματος της περιοχής και είναι απαραίτητη σε κάποιες περιπτώσεις που πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από άλλες παθήσεις των πελμάτων (π. χ έκζεμα, ψωρίαση κ. α).

Η θεραπεία γίνεται σε αρχόμενες καταστάσεις με τοπικά αντιμυκητιασικά σκευάσματα, ποδόλουτρα με αντισηπτικές ουσίες και συμβουλές για αντιμετώπιση των υποτροπών. Σε εκτεταμένες μυκητιάσεις μπορεί να χορηγηθούν και αντιμυκητιασικά χάπια σε συνδυασμό με τα τοπικά μέτρα. Πρέπει να τονιστεί ότι τα πέλματα πρέπει να στεγνώνουν καλά μετά το μπάνιο, να αλλάζονται συχνά οι κάλτσες, ειδικά μετά την άθληση και να χρησιμοποιούνται ειδικές προστατευτικές πούδρες από αυτούς των οποίων τα πόδια ιδρώνουν συχνά. Τα παπούτσια καλό είναι να μην είναι από συνθετικά υλικά και να αερίζονται επαρκώς.

Ένα άλλο πρόβλημα του δέρματος που συχνά εμφανίζεται το καλοκαίρι είναι η ποικιλόχρους πιτυρίαση. Οφείλεται σε ένα μύκητα, τη malassesia fur-fur, που σαπροφυτεί στο δέρμα και το τριχωτό της κεφαλής όλων μας και δε μεταδίδεται όπως λανθασμένα έχει επικρατήσει από την άμμο, από αντικείμενα ή τις πισίνες, παρά πολλαπλασιάζεται σε λιπαρα δέρματα λόγω εφίδρωσης και υψηλής θερμοκρασίας και συχνά υποτροπιάζει. Προκαλεί κηλίδες διαφορετικού χρώματος ανάλογα με το φωτότυπο του καθενός που έχουν ελαφρύ λέπι και εντοπίζονται στη ράχη, το άνω μέρος του θώρακα και των βραχιόνων. Αντιμετωπίζεται με αντιμυκητιασικά σαμπουάν, κρέμες ή σπρέυ και σε εκτεταμένες περιπτώσεις ή συχνές υποτροπές με χάπια από το στόμα. Σημαντική είναι επίσης η συντήρηση της τοπικής θεραπείας 1-2 φορές την εβδομάδα κατά τους θερινούς μήνες για πρόληψη των υποτροπών.

Ένα κοινό αλλά πολύ ενοχλητικό καλοκαιρινό πρόβλημα είναι τα τσιμπήματα εντόμων (κουνούπια, μέλισσες, σφήκες, μύγες) αλλά και μεδουσών. Τα πρώτα αντιμετωπίζονται με κρέμες που περιέχουν αντιβίωση και κορτιζόνη ενώ εάν ο κνησμός είναι επίμονος συνιστάται και αντιισταμινικό. Μέτρα εντομοαπώθησης πάντα βοηθούν και ειδικά όταν υπάρχουν βρέφη και μικρά παιδιά. Τα ίδια ισχύουν και για τις μέδουσες, όπου όμως προηγείται ο καθαρισμός του δέρματος από τα πλοκάμια με θαλασσινό νερό. Για να μη μείνουν σημάδια, να αποφεύγεται η ηλιοθεραπεία.

Το καλοκαίρι λόγω ζέστης είναι ευχάριστη η επαφή με το νερό και πολλοί προτιμούν τις πισίνες για μία ευχάριστη ανάπαυλα ή και άσκηση. Δυστυχώς όμως κάποιες ιογενείς λοιμώξεις του δέρματος (μυρμηκιές, μολυσματική τέρμινθος) μεταδίδονται εύκολα από τις επιφάνειες (λακάκια, δάπεδο, λαβες) που έχουν έρθει σε επαφή με δέρμα πασχόντων από αυτές τις λοιμώξεις. Η χλωρίωση του νερού ή η χρήση άλλων καθαριστικών συστημάτων δεν προστατεύει πάντα.

Οι μυρμηκιές οφείλονται στην προσβολή του δέρματος από κάποια στελέχη του ιού HPV (Human Papilloma Virus) δηλαδή του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Σημειώνεται ότι κάποια άλλα στελέχη προκαλούν τα κονδυλώματα – συνήθως διαφορετικά από αυτά υπεύθυνα για τις μυρμηκιές. Οι μυρμηκιές είναι ένα κοινό και συχνά επίμονο νόσημα πού προσβάλλει τις παλάμες, τα πέλματα, το πρόσωπο αλλά και δυνητικά κάθε σημείο του δέρματος. Είναι πολύ συχνές στα παιδιά.

Οι μυρμηκιές των πελμάτων οφείλονται κυρίως στο στέλεχος 1 ενώ των χεριών στο 2 και το 4. Οι ομαλές μυρμηκιές με κύρια εντόπιση στο πρόσωπο οφείλονται στα στελέχη 3 και 10.

Οι μυρμηκιές έχουν χρόνο επώασης 2-9 μήνες και παρουσιάζονται στα χέρια σαν ανώδυνες βλατίδες ενώ στα πέλματα προσομοιάζουν με υπερκερατώσεις που μπορει να εκλυφθούν από τον ασθενή ως τύλοι (κάλοι), οι οποίοι είναι έντονα επώδυνοι κατά τη βάδιση. Επίσης στην επιφάνεια των μυρμηκιών, ιδίως εάν αφαιρεθει το επιφανειακό στρώμα δέρματος παρατηρούνται μαύρα στίγματα που αντιστοιχούν σε θρομβωμένα αγγεία. Εάν αφεθούν χωρίς θεραπεία αυξάνονται σε μέγεθος και αριθμό.

Οι ομαλές μυρμηκιές διαφέρουν, διότι εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο ως μικρές ανώδυνες βλατίδες, που, ιδιαίτερα στους άνδρες λόγω ξυρίσματος, εξαπλώνονται γρήγορα.

Γενικά οι μυρμηκιές είναι νόσημα με απρόβλεπτη πορεία που εξαρτάται σημαντικά από την άμυνα του κάθε οργανισμού ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις αυτοίασης.

Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι καταστροφής του προσβεβλημένου από τον ιό δέρματος όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η τοπική χρήση χημικών παραγόντων (ιμικουιμόδη, ποδοφυλοτοξίνη, 5-φθοριοουρακίλη, κερατολυτικά) η χρήση laser, η χειρουργική αφαίρεση και σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις η χρήση ρετινοειδών τοπικά (ομαλές μυρμηκιές) ή συστηματικά σε μεγάλη προσβολή (μυμηκιώδης επιδερμοδυσπλασία). Μπορεί να απαιτηθούν αρκετές συνεδρίες για την εξάλειψη του προβλήματος.

Μολυσματική τέρμινθος

Η μολυσματική τέρμινθος είναι νόσος που επίσης οφείλεται σε ιό, ο οποίος ανήκει στους pox ιούς. Έχει χρόνο επώασης 2-7 εβδομάδες. Αποτελεί σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα στους ενήλικες με κύρια εντόπιση το εφήβαιο και τα έξω γεννητικά όργανα. Μπορεί όμως να παρατηρηθούν και βλάβες τερμίνθου σε πρόσωπο, λαιμό και άλλες περιοχές (μηροί, γλουτοι κλπ). 

Στα παιδιά, το νόσημα δεν είναι σεξουαλικά μεταδιδόμενο, αλλά μεταδίδεται με στενή επαφή (π.χ. παιχνίδι ) με άλλα παιδιά και στη συνέχεια με αυτοενοφθαλμισμό (από την αρχική βλάβη δημιουργούνται νέες).

Κλινικά οι βλάβες της τερμίνθου μοιάζουν με μικρές μαργαριταροειδείς βλατίδες μεγέθους 3-6 χιλιοστών, με ομφαλωτό κέντρο, που περιέχουν ένα παχύρευστο υλικό, το σωμάτιο της τερμίνθου. Τις περισσότερες φορές εκλαμβάνονται από τους ασθενείς ως θυλακικά στοιχεία (σπυράκια), τα οποία σταδιακά πολλαπλασιάζονται. Συνήθως παρατηρούνται 10-20 βλάβες, αλλά σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα μπορεί να παρατηρηθούν πολύ περισσότερες. Η μολυσματική τέρμινθος είναι νόσημα που αυτοιάται μέσα σε μερικούς μήνες, ωστόσο θεραπεύουμε τις βλάβες για να περιορίσουμε την εξάπλωσή τους στο ίδιο ή άλλα άτομα.

Η θεραπεία συνίσταται σε αφαίρεση των βλαβών και σύνθλιψή τους με χειρουργική λαβίδα ή κοχλιάριο και στη συνέχεια εφαρμογής βάμματος ιωδίου. Άλλες μέθοδοι είναι η αντιμετώπιση των βλαβών με κρυοθεραπεία, με διαθερμοπηξία, με κρέμα ιμικουιμόδης, η με κυτταροστατικές ουσίες (ποδοφυλλίνη και ποδοφυλοτοξίνη).

Βασιλική Μουσάτου, MD,  PhD

Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

συνεργάτης Ομίλου ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ 

30/06/21  ━━   4 min read

Υπάρχουν πολλές δερματολογικές παθήσεις που εμφανίζουν έξαρση ή εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η αυξημένη υγρασία και θερμοκρασία το καλοκαίρι προδιαθέτουν σε μυκητιάσεις στα πέλματα και τα μεσοδακτύλια διαστήματα, σε πόδια που ιδρώνουν και δεν αερίζονται επαρκώς, γι’ αυτό και η πάθηση αυτή ονομάζεται και πόδι αθλητή. Μπορεί να προσβληθούν τα μεσοδακτύλια διαστήματα, ειδικά όταν το διάστημα μεταξύ των δακτύλων είναι πολύ στενό, αλλά και όλο ή μέρος του πέλματος. Στα προσβεβλημένα από μύκητες μεσοδακτύλια το δέρμα είναι λευκωπό, μπορεί να έχει ρωγμές και γραμμώσεις, καθώς και απολέπιση. Τις περισσότερες φορές υπάρχει και κνησμός ή δυσοσμία, κυρίως σε μεγάλης έκτασης προσβολή. 

Ένα άλλο είδος μυκήτων εμφανίζεται κλινικά σαν ξεφλούδισμα του δέρματος τμήματος ή όλου του πέλματος με κοκκινίλα και έντονη φαγούρα ενώ δεν είναι σπάνια και η επιμόλυνση και από κοινά μικρόβια. Σε προχωρημένες μυκητιάσεις μπορεί να υπάρχει έντονη υπερκεράτωση καθώς και φυσαλιδοποίηση. Μπορεί να υπάρχει πόνος ακόμα και δυσκολία στη βάδιση σε εκτεταμένες περιπτώσεις. Η ταυτοποίηση του υπεύθυνου μύκητα γίνεται με καλλιέργεια από λέπια δέρματος της περιοχής και είναι απαραίτητη σε κάποιες περιπτώσεις που πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από άλλες παθήσεις των πελμάτων (π. χ έκζεμα, ψωρίαση κ. α).

Η θεραπεία γίνεται σε αρχόμενες καταστάσεις με τοπικά αντιμυκητιασικά σκευάσματα, ποδόλουτρα με αντισηπτικές ουσίες και συμβουλές για αντιμετώπιση των υποτροπών. Σε εκτεταμένες μυκητιάσεις μπορεί να χορηγηθούν και αντιμυκητιασικά χάπια σε συνδυασμό με τα τοπικά μέτρα. Πρέπει να τονιστεί ότι τα πέλματα πρέπει να στεγνώνουν καλά μετά το μπάνιο, να αλλάζονται συχνά οι κάλτσες, ειδικά μετά την άθληση και να χρησιμοποιούνται ειδικές προστατευτικές πούδρες από αυτούς των οποίων τα πόδια ιδρώνουν συχνά. Τα παπούτσια καλό είναι να μην είναι από συνθετικά υλικά και να αερίζονται επαρκώς.

Ένα άλλο πρόβλημα του δέρματος που συχνά εμφανίζεται το καλοκαίρι είναι η ποικιλόχρους πιτυρίαση. Οφείλεται σε ένα μύκητα, τη malassesia fur-fur, που σαπροφυτεί στο δέρμα και το τριχωτό της κεφαλής όλων μας και δε μεταδίδεται όπως λανθασμένα έχει επικρατήσει από την άμμο, από αντικείμενα ή τις πισίνες, παρά πολλαπλασιάζεται σε λιπαρα δέρματα λόγω εφίδρωσης και υψηλής θερμοκρασίας και συχνά υποτροπιάζει. Προκαλεί κηλίδες διαφορετικού χρώματος ανάλογα με το φωτότυπο του καθενός που έχουν ελαφρύ λέπι και εντοπίζονται στη ράχη, το άνω μέρος του θώρακα και των βραχιόνων. Αντιμετωπίζεται με αντιμυκητιασικά σαμπουάν, κρέμες ή σπρέυ και σε εκτεταμένες περιπτώσεις ή συχνές υποτροπές με χάπια από το στόμα. Σημαντική είναι επίσης η συντήρηση της τοπικής θεραπείας 1-2 φορές την εβδομάδα κατά τους θερινούς μήνες για πρόληψη των υποτροπών.

Ένα κοινό αλλά πολύ ενοχλητικό καλοκαιρινό πρόβλημα είναι τα τσιμπήματα εντόμων (κουνούπια, μέλισσες, σφήκες, μύγες) αλλά και μεδουσών. Τα πρώτα αντιμετωπίζονται με κρέμες που περιέχουν αντιβίωση και κορτιζόνη ενώ εάν ο κνησμός είναι επίμονος συνιστάται και αντιισταμινικό. Μέτρα εντομοαπώθησης πάντα βοηθούν και ειδικά όταν υπάρχουν βρέφη και μικρά παιδιά. Τα ίδια ισχύουν και για τις μέδουσες, όπου όμως προηγείται ο καθαρισμός του δέρματος από τα πλοκάμια με θαλασσινό νερό. Για να μη μείνουν σημάδια, να αποφεύγεται η ηλιοθεραπεία.

Το καλοκαίρι λόγω ζέστης είναι ευχάριστη η επαφή με το νερό και πολλοί προτιμούν τις πισίνες για μία ευχάριστη ανάπαυλα ή και άσκηση. Δυστυχώς όμως κάποιες ιογενείς λοιμώξεις του δέρματος (μυρμηκιές, μολυσματική τέρμινθος) μεταδίδονται εύκολα από τις επιφάνειες (λακάκια, δάπεδο, λαβες) που έχουν έρθει σε επαφή με δέρμα πασχόντων από αυτές τις λοιμώξεις. Η χλωρίωση του νερού ή η χρήση άλλων καθαριστικών συστημάτων δεν προστατεύει πάντα.

Οι μυρμηκιές οφείλονται στην προσβολή του δέρματος από κάποια στελέχη του ιού HPV (Human Papilloma Virus) δηλαδή του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Σημειώνεται ότι κάποια άλλα στελέχη προκαλούν τα κονδυλώματα – συνήθως διαφορετικά από αυτά υπεύθυνα για τις μυρμηκιές. Οι μυρμηκιές είναι ένα κοινό και συχνά επίμονο νόσημα πού προσβάλλει τις παλάμες, τα πέλματα, το πρόσωπο αλλά και δυνητικά κάθε σημείο του δέρματος. Είναι πολύ συχνές στα παιδιά.

Οι μυρμηκιές των πελμάτων οφείλονται κυρίως στο στέλεχος 1 ενώ των χεριών στο 2 και το 4. Οι ομαλές μυρμηκιές με κύρια εντόπιση στο πρόσωπο οφείλονται στα στελέχη 3 και 10.

Οι μυρμηκιές έχουν χρόνο επώασης 2-9 μήνες και παρουσιάζονται στα χέρια σαν ανώδυνες βλατίδες ενώ στα πέλματα προσομοιάζουν με υπερκερατώσεις που μπορει να εκλυφθούν από τον ασθενή ως τύλοι (κάλοι), οι οποίοι είναι έντονα επώδυνοι κατά τη βάδιση. Επίσης στην επιφάνεια των μυρμηκιών, ιδίως εάν αφαιρεθει το επιφανειακό στρώμα δέρματος παρατηρούνται μαύρα στίγματα που αντιστοιχούν σε θρομβωμένα αγγεία. Εάν αφεθούν χωρίς θεραπεία αυξάνονται σε μέγεθος και αριθμό.

Οι ομαλές μυρμηκιές διαφέρουν, διότι εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο ως μικρές ανώδυνες βλατίδες, που, ιδιαίτερα στους άνδρες λόγω ξυρίσματος, εξαπλώνονται γρήγορα.

Γενικά οι μυρμηκιές είναι νόσημα με απρόβλεπτη πορεία που εξαρτάται σημαντικά από την άμυνα του κάθε οργανισμού ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις αυτοίασης.

Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι καταστροφής του προσβεβλημένου από τον ιό δέρματος όπως η κρυοθεραπεία με υγρό άζωτο, η διαθερμοπηξία, η τοπική χρήση χημικών παραγόντων (ιμικουιμόδη, ποδοφυλοτοξίνη, 5-φθοριοουρακίλη, κερατολυτικά) η χρήση laser, η χειρουργική αφαίρεση και σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις η χρήση ρετινοειδών τοπικά (ομαλές μυρμηκιές) ή συστηματικά σε μεγάλη προσβολή (μυμηκιώδης επιδερμοδυσπλασία). Μπορεί να απαιτηθούν αρκετές συνεδρίες για την εξάλειψη του προβλήματος.

Μολυσματική τέρμινθος

Η μολυσματική τέρμινθος είναι νόσος που επίσης οφείλεται σε ιό, ο οποίος ανήκει στους pox ιούς. Έχει χρόνο επώασης 2-7 εβδομάδες. Αποτελεί σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα στους ενήλικες με κύρια εντόπιση το εφήβαιο και τα έξω γεννητικά όργανα. Μπορεί όμως να παρατηρηθούν και βλάβες τερμίνθου σε πρόσωπο, λαιμό και άλλες περιοχές (μηροί, γλουτοι κλπ). 

Στα παιδιά, το νόσημα δεν είναι σεξουαλικά μεταδιδόμενο, αλλά μεταδίδεται με στενή επαφή (π.χ. παιχνίδι ) με άλλα παιδιά και στη συνέχεια με αυτοενοφθαλμισμό (από την αρχική βλάβη δημιουργούνται νέες).

Κλινικά οι βλάβες της τερμίνθου μοιάζουν με μικρές μαργαριταροειδείς βλατίδες μεγέθους 3-6 χιλιοστών, με ομφαλωτό κέντρο, που περιέχουν ένα παχύρευστο υλικό, το σωμάτιο της τερμίνθου. Τις περισσότερες φορές εκλαμβάνονται από τους ασθενείς ως θυλακικά στοιχεία (σπυράκια), τα οποία σταδιακά πολλαπλασιάζονται. Συνήθως παρατηρούνται 10-20 βλάβες, αλλά σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα μπορεί να παρατηρηθούν πολύ περισσότερες. Η μολυσματική τέρμινθος είναι νόσημα που αυτοιάται μέσα σε μερικούς μήνες, ωστόσο θεραπεύουμε τις βλάβες για να περιορίσουμε την εξάπλωσή τους στο ίδιο ή άλλα άτομα.

Η θεραπεία συνίσταται σε αφαίρεση των βλαβών και σύνθλιψή τους με χειρουργική λαβίδα ή κοχλιάριο και στη συνέχεια εφαρμογής βάμματος ιωδίου. Άλλες μέθοδοι είναι η αντιμετώπιση των βλαβών με κρυοθεραπεία, με διαθερμοπηξία, με κρέμα ιμικουιμόδης, η με κυτταροστατικές ουσίες (ποδοφυλλίνη και ποδοφυλοτοξίνη).

Βασιλική Μουσάτου, MD,  PhD

Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

συνεργάτης Ομίλου ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ